Đô thị đáng sống

Nhà sử học Dương Trung Quốc: Văn hóa giao thông là văn hóa nhường nhịn

Nhà sử học, Đại biểu Quốc hội Dương Trung Quốc bắt đầu bài nói chuyện của mình bằng câu chuyện ông được chứng kiến khi sang Hoa Kỳ, một nước tiên tiến đặc biệt về giao thông. Ông cho rằng hạ tầng tốt chưa đủ, quan trọng hơn hạ tầng ấy là con người. Hạ tầng kỹ thuật tốt đến mấy cũng có lúc hỏng. Khi đi qua một ngã tư, rất đông xe cộ, đúng lúc đèn chỉ dẫn bị hỏng. Rất tự nhiên ông thấy hai xe đi ngang rồi đến hai xe đi dọc, đều đặn cho đến lúc cảnh sát đến xử lý. Nếu lúc đó tất cả cùng ào lên đi là tắc… “Đấy chính là sự nhường nhịn một cách có hiệu quả, có ý thức và thực dụng. Sự nhường nhịn cũng là lối sống có ích cho đời sống đô thị”, nhà sử học Dương Trung Quốc chia sẻ.

Ông cũng cho rằng, mọi người khi nói đến giao thông đã bàn rất nhiều đến hạ tầng, về chính sách, nhưng người điều khiển phương tiện với hành vi của mình luôn là nhân tố cơ bản, quan trọng cần được nói tới.

Con người với con người cần sự chia sẻ, sự nhường nhịn lẫn nhau trong ứng xử hàng ngày. Đôi khi cái khó nhất chính là vượt qua chính bản thân mình, liệu mình có thể “nhường nhịn” người khác được hay không?

Sự nhường nhịn phải đến chính từ Quốc hội, những người đại biểu của nhân dân. Vì vậy, trong lá thư gửi cho Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng, nhà sử học, đại biểu Dương Trung Quốc có đề nghị “Quốc hội nên điều chỉnh giờ họp, hạn chế trùng với thời gian cao điểm lưu thông của thành phố”. Cụ thể, ngày làm việc của Quốc hội có thể họp và tan muộn hơn giờ hành chính thông thường. Các đại biểu ở Hà Nội khuyến khích không sử dụng ô tô chỉ chở “một chủ một lái”.

Trong thư, ông viết: “Thực hiện những đề nghị trên chắc chắn sẽ mang lại hiệu quả tốt đối với tình hình giao thông, nhưng hiệu ứng quan trọng là dân thấy Quốc hội biết chia sẻ và cận dân hơn. Đương nhiên, buổi đầu có vị sẽ cảm thấy khó khăn do phải thay đổi thói quen, nhưng lúc này trẻ nhỏ đi học phải đổi giờ. Công nhân lao động nặng cũng phải làm thông tầm… thì QH càng cần phải gương mẫu. Người dân trông vào sẽ thấy nhẹ nhàng hơn”.

Câu chuyện về sự nhường nhịn, gương mẫu được đại biểu QH Dương Trung Quốc chốt bằng câu hỏi, bây giờ tăng phí lưu thông đối với xe ô tô, vậy thì có thu phí đối với xe “biển xanh” hay không?

TS. Khuất Việt Hùng: “Tôi chỉ mong giao thông Hà Nội không tệ hơn nữa”

Trưởng Bộ môn Quy hoạch và Quản lý GTVT, Đại học Giao thông vận tải, TS. Khuất Việt Hùng cho rằng, lịch sử phát triển đặc biệt đã đưa Hà Nội hôm nay trở thành đô thị phụ thuộc xe máy, đặc biệt trên phương diện khả năng tiếp cận và khả năng tham gia giao thông.

Khác với đại biểu Dương Trung Quốc, nhìn nhận và lý giải giao thông trên góc độ văn hóa, TS. Khuất Việt Hùng lại đưa đến một cách nhìn về hệ thống giao thông bền vững cho “một đô thị đáng sống”. Theo ông, “một đô thị đáng sống, nói một cách nôm na, là đô thị mà hầu hết công dân của nó và ai đã từng đến một lần đều cảm thấy muốn được sinh sống và làm việc tại đây”. Xét về các tiêu chí của hệ thống giao thông bền vững cho “đô thị đáng sống” thì hẳn Hà Nội không phải là “một đô thị đáng sống”.

Vậy, giấc mơ hướng về một đô thị đáng sống được đặt ra và giải quyết như thế nào? Ông Hùng cho rằng, để làm được điều này chính quyền và nhân dân Hà Nội phải quyết tâm mạnh mẽ để giúp thành phố thoát khỏi tình trạng hệ thống giao thông bão hòa (giao thông cơ giới cá nhân phát triển nhanh với sự chậm trễ trong việc đầu tư năng lực hạ tầng và Vận tải hành khách công cộng (VTHKCC) cũng như sự rối bời trong công tác quản lý giao thông đô thị). Đồng thời khẳng định Hà Nội không có cơ hội và không nên phát triển theo hướng đô thị phụ thuộc ô tô mà hệ thống giao thông đô thị phát triển trên nền VTHKCC hiện đại gắn với đô thị mật độ cao là định hướng cho tương lai thủ đô.

Theo đó, nhanh chóng kiểm soát sự gia tăng sử dụng phương tiện cơ giới cá nhân, đặc biệt là xe ô tô con, và tập trung đầu tư mạng lưới VTHKCC có năng lực chuyên chở tích hợp với quá trình phát triển đô thị mật độ cao dọc theo các hành lang VTHKCC này để đảm bảo các chuyến đi dài sẽ được phục vụ bằng phương tiện VTHKCC là chủ yếu, các chuyến đi ngắn có thể sử dụng các phương tiện phi cơ giới hoặc đi bộ. Những thành công của các đô thị châu Á như Singapore hay Hồng Kông cho thấy kịch bản này có thể thành hiện thực đối với các đô thị phụ thuộc xe máy nói chung và Hà Nội nói riêng.

Trả lời câu hỏi của các sinh viên về những việc cần làm ngay đối với giao thông nước ta, TS. Khuất Việt Hùng cho biết bản thân mỗi người tham gia giao thông nên làm tốt ba điều: thực hiện đúng luật; phải biết phản ứng trước cộng đồng về những hành vi vi phạm giao thông; phải biết phản ứng, mạnh dạn có ý kiến với những quyết định không đúng của những người “đầy tớ của nhân dân”.