Ta còn em nóc phố lô xô / Màu ngói cũ / Ngôi nhà còn tiếng khóc oa oa / Con đường đá lát bao niên kỷ? / Qua sông nhớ mẹ tuổi già...
Từ một góc đường lặng lẽ cổ xưa của Hà Nội, có khi là cổng chợ, rồi công viên ghế đá và có quán liêu xiêu… Có thời gian là đêm khuya hay nắng hanh buổi sớm, là hoàng hôn với nỗi nhớ mênh mang trước đổi thay của lịch sử. Ta còn em con đường cũ / Cổ Ngư / Cành phượng vĩ la đà / Chiều phai nắng / Bông hoa muộn in hình ngọn lửa… Trong không gian ấy, nổi bật lên hình ảnh trung tâm mà ống kính Phan Vũ chụp được rất nét, rất linh động: "Đôi tình nhân của một cuộc tình hờ bỗng hóa nghiêm trang", "Người soát tàu điện áo bành tô cũ nát", "Gã Trương Chi si tình ôm ghi-ta từng đêm hóa đá", "Bà quán ê a chuyện nàng Kiều", "Cô hàng hoa gánh mùa thu qua cổng chợ", rồi "người nghệ sĩ lang thang hoài trên phố"…
Cũng có thể là sự vật của Hà Nội đang chuyển mình như "Năm cửa ô, năm cửa gió", những giọt sương nhòe bóng điện của Hồ Gươm, con đường Cổ Ngư thay tên gọi khác hay đơn giản chỉ là chiếc lá bàng đầu tiên nhuộm đỏ… Ta còn em một con tàu giã biệt bến sông / Mảnh trăng vỡ tiễn người bỏ xứ / Dãy phố buồn nghìn năm mắt nhớ…
Phú Quang đã từng tâm sự rằng, ông phổ nhạc cho bài thơ "Hà Nội Phố" bằng nỗi nhớ: "Nụ hôn lạnh giá mùa đông, vòng tay bồi hồi ướt giá dưới trời mưa bụi của những ngày tháng tình yêu còn nồng ấm. Rồi nỗi nhớ về căn nhà tôi đã sống ở Hà Nội qua suốt tuổi ấu thơ mà mùa đông năm 1972 khi những cành bàng trụi lá thì căn nhà ấy và người bạn thân thiết nhất của tôi cũng vĩnh viễn bị bom B52 dập vùi. Thay vào đó là tượng đài về những người đã chết như một vết sẹo dẫu đã phủ kín rêu xanh mà chẳng bao giờ nguôi rát bỏng mỗi lần tôi nghĩ tới"… Ta còn em một màu xanh thời gian / Một chiều phai tóc em bay chợt nhòa, chợt hiện / Người nghệ sĩ lang thang hoài trên phố / Bỗng thấy mình chẳng nhớ nổi một con đường...
Tiếng "em" ngọt ngào trong cụm từ "ta còn em" được điệp lại nhiều lần nhấn vào lòng người nghe xiết bao xao xuyến bâng khuâng, dường như thấy thấp thoáng một mối tình và bóng dáng thanh thoát của người con gái Hà thành với "tóc xõa vai mềm". Ta còn em hàng phố cũ rêu phong / Và từng mái ngói xô nghiêng / Nao nao kỷ niệm / Chiều Hồ Tây lao xao hoài con sóng / Chợt hoàng hôn về tự bao giờ…
Dường như chút bâng quơ của người nghệ sĩ khi đi trên những con phố cổ kính của thủ đô đã kết tinh thành xúc cảm về "màu xanh thời gian" đầy mơ hồ. "Màu xanh thời gian" ấy lưu dấu trên những viên ngói nhỏ, trên những gốc cây già, những con sóng Tây hồ lan tỏa mênh mang… khiến cho nỗi nhớ về Hà Nội luôn lẩn khuất như một tâm linh khó lý giải.
MINH CHÂU
No comments:
Post a Comment